การจัดการความรู้ของชุมชน เมื่อผ้าทอไทยวนของชุมชนเสาไห้กำลังจะหายไป

ผ้าทอไทยวน เป็นผ้าทอโบราณที่มีเอกลักษณ์เฉพาะและมีความประณีต หากแต่การทอผ้าด้วยมือกําลังเข้าสู่ขั้นวิกฤต
ดวงรักษ์ จันแตง
เนื่องจากช่างทอผ้าส่วนใหญ่เป็นผู้สูงอายุ ความรู้การทอผ้าด้วยมือกําลังจะหายไป
บทความวิจัยเรื่อง “การจัดการความรู้มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม กรณีผ้าซิ่นเสาไห้ จังหวัดสระบุรี เพื่อพัฒนาสู่การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของชุมชน Knowledge Management of Intangible Cultural Heritage for Tube Skirts to Develop Community Cultural Tourism in Saraburi” เป็นผลงานของ ดวงรักษ์ จันแตง นักวิจัยชำนาญการประจำสถาบันไทยคดีศึกษา มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการรวบรวมความรู้เกี่ยวกับมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ตลอดจนการจัดการความรู้เกี่ยวกับมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ และเพื่อศึกษาการพัฒนาสู่การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของชุมชน ข้อค้นพบสำคัญคือ การจัดการความรู้มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม กรณีผ้าซิ่นเสาไห้ จังหวัดสระบุรี เพื่อพัฒนาสู่การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของชุมชน จึงเกิดจากความรัก และความภาคภูมิใจในมรดกทางวัฒนธรรมของชุมชนไทยวนเสาไห้ การจัดการความรู้เกี่ยวกับประเพณี วิถีชีวิต และศิลปะการทอผ้าซิ่นในอําเภอเสาไห้ จึงเป็นการรวบรวมองค์ความรู้อันหลากหลายจากผู้เชี่ยวชาญในชุมชนอย่างเป็นระบบ องค์ความรู้นี้ได้มีการถ่ายทอดจากรุ่นหนึ่งไปยังอีกรุ่นหนึ่ง เพื่อเป็นการรักษาวัฒนธรรมไทยวนเสาไห้ รวมทั้งสามารถนําไปใช้ในสร้างประสบการณ์การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมเพื่อดึงดูดนักท่องเที่ยวให้นักท่องเที่ยวได้มาเยี่ยมชม เรียนรู้ และรับข้อมูลเชิงลึกใหม่ๆ นอกจากนี้ยังส่งเสริมการเรียนรู้ข้ามวัฒนธรรมแก่นักท่องเที่ยวและมีส่วนช่วยในการสร้างรายได้ภายในชุมชนอย่างยั่งยืน
บทความนี้เป็นหนึ่งในผลผลิตจากงานวิจัยเรื่อง “การจัดการความรู้มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม กรณีผ้าซิ่นเสาไห้ จังหวัดสระบุรี เพื่อพัฒนาสู่การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของชุมชนก” ได้รับทุนสนับสนุนจากเงินทุนส่งเสริมการจัดทำงานวิจัย บทความวิจัย หรือบทความวิชาการของสถาบันไทยคดีศึกษาประจำปีงบประมาณ 2565
อ่านบทความฉบับเต็มได้ใน Srinakharinwirot Research and Development Journal of Humanities and Social Sciences, 17(2, July-December) : https://so04.tci-thaijo.org/index.php/swurd/article/view/285790